Bilirubin trực tiếp là gì – Bilirubin tăng trong máu có nguyên nhân do đâu

Bilirubin toàn phần là gìBilirubin trực tiếp là gì? Đây có lẽ là câu hỏi của nhiều người đang thắc mắc. Hãy tham khảo thêm bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về chỉ số này và nguyên nhân khiến cho bilirubin tăng trong máu là gì nhé.

Bilirubin trực tiếp là gì và Bilirubin toàn phần là gì

Bilirubin trực tiếp là gì và Bilirubin toàn phần là gì
Bilirubin trực tiếp là gì và Bilirubin toàn phần là gì

Bilirubin toàn phần là gìBilirubin trực tiếp là gì? Muốn hiểu được 2 khái niệm này trước tiên ta cần phải hiểu thế nào là bilirubin.

  • Bilirubin được chuyển hoá bởi những tế bào hồng cầu già và chết đi
  • Trong hồng cầu có chứa hemoglobin, chất này sẽ thoái hoá thành heme và globin. Heme được biến đổi thành bilirubin, nó được albumin lưu thông trong máu đến gan. Tại gan, thường là những bilirubin liên hợp ( gắn với ) glucuronide trước khi được bài tiết ra mật.
  • Bilirubin trực tiếp chính là bilirubin liên hợp
  • Bilirubin trực tiếp nó cho phản ứng Diazo nhanh, tan trong nước và qua được màng lọc cầu thận.
  • Bilirubin gián tiếp hay còn gọi bilirubin tự do là bilirubin không liên hợp.
  • Bilirubin toàn phần là bao gồm tổng của cả 2 bilirubin trực tiếp và bilirubin gián tiếp.
  • Xét nghiệm bilirubin toàn phần, bilirubin trực tiếp có ý nghĩa chẩn đoán phân biệt được một số bệnh vàng da.
  • Bilirubin toàn phần nếu tăng gấp hơn 2 lần so với mức bình thường (> 42,75 mmol/l) thì sẽ gây ra bệnh vàng da lâm sàng.

Nguyên nhân khiến bilirubin tăng trong máu

Bilirubin gồm có ba phần: Bilirubin trực tiếp, gián tiếp và toàn phần và thường thì kết quả tổng hàm lượng bilirubin thấp hơn 17,0 mol/L. Nếu hàm lượng bilirubin cao hơn 17,0 mol/l cho thấy bạn bilirubin của bạn đã bị tăng . Vậy đâu là nguyên nhân khiến bilirubin tăng?

Bilirubin tăng do sự tổn thương về gan
Bilirubin tăng do sự tổn thương về gan

Nguyên nhân gián tiếp

  • Do bị tán huyết

Tán huyết khiến hồng cầu bị triệt tiêu nhiều lần khiến cho lượng bilirubin gián tiếp trong máu tăng cao. Lúc này hồng cầu sẽ bị tiêu diệt, phá hủy trực tiếp màng tế bào ở bệnh sốt rét hoặc bị biến dạng đối với bệnh hồng cầu lưỡi liềm và hồng cầu thứ phát bị giảm sức bền do bất thường biến dưỡng.

  • Do tế bào gan

Nếu tế bào gan bị tổn hại, hay phát sinh bệnh, bilirubin bất thường, hoặc tế bào gan bị sưng, thì sẽ làm ống mật chịu nhiều sức ép và bài tiết mật có vấn đề làm cho bilirubin trong máu tăng cao.

  • Do truyền máu có vấn đề

Khi truyền máu không phù hợp sẽ xảy ra tán huyết khiến một lượng lớn hồng cầu bị tiêu diệt, sau đó dẫn đến bilirubin gián tiếp trong máu bị giải phóng.

  • Do vàng da ở trẻ mới sinh

Ở trẻ sơ sinh có bilirubin trong máu tăng cao vì máu của mẹ không phù hợp hoặc trẻ bị tật bẩm sinh.

  • Do thiếu máu tán huyết

Bilirubin toàn phần tăng gián tiếp do các phân số còn bilirubin trực tiếp thì tăng như một quy luật, chỉ tăng nhẹ hoặc vẫn trong giới hạn bình thường. Để xác định chính xác về tình trạng này thì phải tiến hành Coombs, nên thiếu máu huyết tán trở nên tích cực.

  • Hội chứng Gilbert

Hội chứng này có bản chất là di truyền, có một tiến lành tính và gây ra bởi sự gián đoạn lưu thông bilirubin bình thường . Đặc trưng của bệnh là nâng cao mức độ bilirubin gián tiếp trong máu với chế độ ăn uống khoảng một giá trị năng lượng là 400 kcal / ngày trong 48 giờ.

  • Hội chứng Crigler-Najjar

Hội chứng bilirubin tăng trong máu ở trường hợp này là ác tính: Có sẵn một hệ thống thần kinh trung ương rõ rệt do thiếu enzym glyukoroniltransferazy máu.

Nguyên nhân trực tiếp

  • Do bị suy gan

Bilirubin tăng do không thể hấp galactose và bất dung nạp tyrosine, nhiễm trùng bẩm sinh hoặc mắc phải viêm gan B, adenovirus, nhiễm herpes, coxsackie, ECHO virus, CMV, toxoplasma, giang mai.

  • Nguyên nhân ở trong gan

Nếu trong gan thiếu α-1 antitrypsin và bị xơ nang, tắc mật trong gan có tính di truyền, hoặc mắc hội chứng Alagille, bệnh nội tiết (suy giáp, suy tuyến yên), Niemman Pick, hội chứng Zellweger’s, viêm gan, bệnh toàn thân, nhiễm trùng tiểu, tam nhiễm sắc thể 13,18, 21 đều làm cho bilirubin tăng cao.

  • Nguyên nhân ngoài gan

Bilirubin tăng do bị teo đường mật, nang đường mật và hội chứng mật đặc dẫn đến

Các dấu hiệu nhận biết khi bilirubin tăng

Khi bilirubin tăng, người bệnh thường gặp những biểu hiện như

  • Bị thiếu máu.
  • Bạch cầu đơn nhân bị nhiễm trùng.
  • Ở những ngày đầu đời của một đứa trẻ.
  • Nếu có nghi ngờ về bệnh gan, hoặc đường mật.
  • Nếu điều tra bilirubin toàn phần và các phần phân đoạn của nó được thực hiện trong máu tĩnh mạch ở trên một dạ dày trống rỗng.

Qua bài viết trên, phần nào các bạn đã biết thêm về chỉ số bilirubin trực tiếp là gì, bilirubin toàn phần là gì, và từ nguyên nhân khiến cho bilirubin tăng giúp bạn có được sự phòng ngừa, chữa trị kịp thời khi phát hiện ra bệnh. Cảm ơn các bạn đã theo dõi

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *